เช่า vs ซื้อเครื่องถ่ายเอกสาร ต้นทุนไหนคุ้มกว่าสำหรับธุรกิจคุณ
ลูกค้าที่กำลังจะเปิดออฟฟิศใหม่หรือขยายสาขา มักถามผมคำถามเดียวกันแทบทุกครั้ง — "ซื้อเครื่องถ่ายเอกสารไปเลยดีไหม หรือเช่าดีกว่ากัน" ผมตอบตรงๆ ว่ามันไม่มีสูตรสำเร็จ คำตอบขึ้นอยู่กับว่าออฟฟิศคุณพิมพ์งานเยอะแค่ไหน เงินสดหมุนเวียนเป็นยังไง และมีใครดูแลเครื่องเป็นหรือเปล่า
มองให้ไกลกว่าราคาป้ายหน้าเครื่อง
เครื่องถ่ายเอกสารมัลติฟังก์ชันเป็นของที่ใช้งานทุกวันจนแทบไม่มีใครสังเกตมันอีก แต่วิธีที่คุณได้เครื่องมา — ซื้อขาดหรือเช่าใช้ — ส่งผลกับกระแสเงินสดและความคล่องตัวขององค์กรนานกว่าที่คิด จากที่เจอลูกค้ามาหลายเจ้า ส่วนใหญ่ตัดสินใจจากตัวเลขบนใบเสนอราคาใบเดียว แล้วลืมนับต้นทุนแฝงที่ค่อยๆ โผล่มาทีหลัง พองบประมาณจริงมาถึงได้รู้ว่าคลาดเคลื่อนไปเยอะ
ต้นทุนที่มักถูกมองข้าม
เวลาลูกค้าถามผมว่าเช่ากับซื้อต่างกันตรงไหน ผมมักชวนดูให้ครบทั้งสี่ก้อนนี้ก่อน ไม่ใช่ดูแค่ราคาเครื่องอย่างเดียว
- เงินลงทุนแรกเข้า ซื้อขาดต้องควักเงินก้อนใหญ่ตั้งแต่วันแรก ส่วนเช่าใช้เงินเริ่มต้นน้อยกว่ามาก เงินสดที่เหลือจะได้ไปหมุนในส่วนอื่นของธุรกิจแทน
- ค่าหมึกและอะไหล่สิ้นเปลืองต่อแผ่นเป็นรายจ่ายที่เกิดขึ้นแน่นอนทุกเดือน ไม่ว่าจะเช่าหรือซื้อ ต่างกันตรงที่แพ็กเกจเช่าส่วนใหญ่เหมารวมไว้เป็นราคาต่อแผ่นคงที่แล้ว งบเลยนิ่งกว่า
- ค่าบำรุงรักษาและค่าซ่อมคือจุดที่หลายคนพลาด เครื่องที่ซื้อขาดพอหมดประกัน ค่าอะไหล่ค่าช่างตกเป็นภาระเจ้าของเครื่องเต็มๆ แต่เครื่องเช่าส่วนใหญ่ผูกบริการซ่อมบำรุงไว้ในสัญญาอยู่แล้ว
- อย่าลืมนับเวลาที่เสียไปด้วย เครื่องเสียหนึ่งวันไม่ได้แปลว่าเสียแค่ค่าซ่อม แต่พนักงานทั้งแผนกอาจต้องหยุดรองาน นั่นก็เป็นต้นทุนเหมือนกัน
| ปัจจัย | เช่าเครื่องถ่ายเอกสาร | ซื้อเครื่องถ่ายเอกสาร |
|---|---|---|
| เงินลงทุนเริ่มต้น | ต่ำ จ่ายเป็นรายเดือน | สูง จ่ายก้อนเดียว |
| การบำรุงรักษา | รวมอยู่ในสัญญาส่วนใหญ่ | เป็นภาระของเจ้าของเครื่องหลังหมดประกัน |
| การอัปเกรดเครื่อง | เปลี่ยนรุ่นใหม่ได้ตามรอบสัญญา | ต้องซื้อเครื่องใหม่เอง |
| กรรมสิทธิ์ในตัวเครื่อง | โดยทั่วไปเป็นของผู้ให้เช่าตลอดสัญญา เว้นแต่สัญญาระบุเป็นอย่างอื่น | เป็นของผู้ซื้อ |
| เหมาะกับ | ธุรกิจที่อยากควบคุมงบและลดภาระดูแล | ธุรกิจที่ต้องการถือครองระยะยาวและมีทีมดูแลพร้อม |
ลองคำนวณคร่าวๆ ให้เห็นภาพ
สมมติออฟฟิศขนาดกลางแห่งหนึ่งพิมพ์งานอยู่ที่ 5,000-8,000 แผ่นต่อเดือน ลองวางสองเส้นทางเทียบกันดู
ตัวเลขต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติสำหรับอธิบายหลักการเท่านั้น ราคาจริงเปลี่ยนไปตามรุ่นเครื่องและเงื่อนไขของแต่ละองค์กร ถ้าซื้อขาด ต้องจ่ายก้อนใหญ่ตั้งแต่วันแรก บวกค่าหมึกอะไหล่ที่แปรผันไปตามการใช้งานจริง แล้วยังมีความเสี่ยงเจอบิลค่าซ่อมก้อนโตตอนหมดประกัน ส่วนทางฝั่งเช่า จ่ายเป็นยอดคงที่ใกล้เคียงกันทุกเดือน วางแผนงบล่วงหน้าได้ง่าย และไม่ต้องผวาเรื่องค่าซ่อมเพราะสัญญาครอบคลุมไว้แล้ว
สรุปให้ง่ายๆ ว่าใครควรเลือกทางไหน
ผมมักแนะนำลูกค้าให้ลองเช็กตัวเองกับเงื่อนไขข้างล่างนี้ ถ้าตรงกับข้อไหนเยอะ ทางนั้นก็มักเหมาะกับธุรกิจคุณมากกว่า
เช่า น่าจะเหมาะกับคุณถ้า
- อยากให้งบประมาณต่อเดือนนิ่ง คาดเดาได้ ไม่ผันผวน
- ในบริษัทไม่มีใครถนัดดูแลเครื่องพิมพ์เป็นการเฉพาะ
- อยากได้เครื่องรุ่นใหม่ตามรอบสัญญาโดยไม่ต้องซื้อซ้ำ
- เพิ่งเปิดออฟฟิศหรือยังไม่รู้แน่ชัดว่าปริมาณงานพิมพ์จะโตแค่ไหน
ซื้อขาด เหมาะกว่าถ้า
คุณวางแผนใช้เครื่องต่อเนื่องเกิน 5 ปีและอยากถือเป็นทรัพย์สินของบริษัทเอง มีทีมงานที่ดูแลบำรุงรักษาเองได้อยู่แล้ว และปริมาณงานพิมพ์ค่อนข้างนิ่ง คาดการณ์ล่วงหน้าได้ไม่ยาก กรณีแบบนี้ต้นทุนรวมระยะยาวของการซื้อขาดมักจะคุ้มกว่า
ดูรายละเอียดบริการเช่าเครื่องถ่ายเอกสารในพื้นที่ภาคใต้ →
ยังไม่แน่ใจว่าธุรกิจคุณเหมาะกับทางไหน ลองเล่าปริมาณงานพิมพ์และงบคร่าวๆ ให้ผมฟัง แล้วผมช่วยเทียบตัวเลขให้ตรงกับธุรกิจคุณ ไม่มีค่าใช้จ่าย
คำถามที่พบบ่อย
เช่าเครื่องถ่ายเอกสารต้องวางเงินมัดจำไหม?
แล้วแต่ผู้ให้บริการและเงื่อนไขสัญญาเลยครับ บางเจ้าขอเงินประกันหรือมัดจำ บางเจ้าไม่ต้องเลยถ้าประวัติเครดิตบริษัทเรียบร้อยดี ทางที่ดีคือถามให้ชัดก่อนเซ็นสัญญาทุกครั้ง
เช่าเครื่องถ่ายเอกสารรวมค่าหมึกและอะไหล่หรือไม่?
ส่วนใหญ่ใช้ระบบคิดราคาต่อแผ่น หรือ Cost Per Copy ซึ่งรวมทั้งหมึก อะไหล่สิ้นเปลือง และบริการซ่อมบำรุงไว้ในราคาเดียวเรียบร้อยแล้ว งบต่อเดือนของคุณจะนิ่งกว่าการซื้อขาดมาก
ถ้าซื้อเครื่องถ่ายเอกสารแล้วเครื่องเสีย ใครรับผิดชอบ?
ช่วงที่ยังอยู่ในประกันผู้ผลิตก็คุ้มครองตามเงื่อนไขปกติ แต่พอหมดประกันแล้ว ค่าซ่อมและค่าอะไหล่จะตกเป็นภาระของเจ้าของเครื่องเต็มๆ เพราะฉะนั้นถ้าเลือกซื้อขาด ผมแนะนำให้กันงบสำรองไว้ล่วงหน้าเลยจะสบายใจกว่า